"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ψέματα, μεγάλα ψέματα και Τwitter



Οσοι νομίζουν ότι το «ψέμα έχει κοντά ποδάρια» ας το ξανασκεφτούν


Στην εποχή των social media περισσότερο ισχύει αυτό που έγραψε ο Τζόναθαν Σουίφτ – «το ψέμα πετάει, η αλήθεια ακολουθεί κουτσαίνοντας».  


Αυτό είναι το συμπέρασμα της μεγαλύτερης έρευνας που έγινε ποτέ για το Τwitter από τρεις καθηγητές του ΜΙΤ, οι οποίοι ανέλυσαν με τη βοήθεια υπερυπολογιστών 126.000 ιστορίες που εμφανίστηκαν στην πρώτη δεκαετία της ιστορίας του μέσου, ιστορίες που αναμεταδόθηκαν από 3 εκατομμύρια και πάνω χρήστες («The spread of true and false news online», Science 9.3.2018).


Τα αποτελέσματα, σύμφωνα με το περιοδικό The Atlantic, ήταν απογοητευτικά: «Η αλήθεια δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τα hoaxes και τους ψιθύρους. Με κάθε μονάδα μέτρησης το ψεύδος κυριαρχεί επί της αλήθειας: τα fake news και οι ψευδείς ψίθυροι φτάνουν σε περισσότερους ανθρώπους, διεισδύουν βαθύτερα στα κοινωνικά δίκτυα και εξαπλώνονται ταχύτερα από τις αληθείς ειδήσεις.



«Είναι εμφανές ότι η ψευδής πληροφορία έχει καλύτερη επίδοση από την αληθή πληροφορία», λέει ο επικεφαλής της έρευνας Soroush Vosoughi, ο οποίος μελετά τα fake news από το 2013. «Κι αυτό δεν οφείλεται μόνο στα bots (σ.σ.: προγράμματα που αναπαράγουν αυτόματα περιεχόμενο). Μπορεί να έχει να κάνει με την ανθρώπινη φύση».



Παρόμοιο ήταν και το συμπέρασμα μιας πιο πρόχειρης ανάλυσης που έκανε λίγο μετά τις αμερικανικές εκλογές ο δικτυακός τόπος BuzzFeed και έδειξε ότι οι πέντε πιο δημοφιλείς απάτες είχαν μεγαλύτερη απήχηση από τις πέντε πιο δημοφιλείς αληθινές ιστορίες


Σύμφωνα, όμως, με την έρευνα του ΜΙΤ μια ψευδής ιστορία φτάνει σε 1.500 άτομα, έξι φορές ταχύτερα από μία αληθινή. Κι αυτό παρατηρείται σε όλη την γκάμα των ενδιαφερόντων των ανθρώπων: επιχειρήσεις, τρομοκρατία και πόλεμος, ψυχαγωγία, επιστήμη και τεχνολογία. Και τα πολιτικά fake news τα πάνε καλύτερα απ’ όλα τ’ άλλα.



«Οι χρήστες του Τwitter», γράφει το περιοδικό, «προτιμούν να μοιράζονται ψεύδη. Ακόμη και όταν οι ερευνητές έλεγξαν τις διαφορές των λογαριασμών που ξεκίνησαν τους ψευδείς ψιθύρους –όπως τον αριθμό των ακολούθων (followers) ή αν ο λογαριασμός είναι πιστοποιημένος– τα ψεύδη έχουν 70% περισσότερες πιθανότητες να αναμεταδοθούν σε σχέση με τις αληθείς ειδήσεις. Και το φταίξιμο δεν είναι των bots. Από το 2016 μέχρι το 2016 τα twitter bots ενίσχυσαν τη μετάδοση των αληθών πληροφοριών στο ίδιο ποσοστό που ενίσχυσαν τις ψευδείς. Τα fake news ευημερούν “επειδή οι άνθρωποι και όχι τα ρομπότ τείνουν να τα διαχέουν”, γράφουν οι συγγραφείς της μελέτης. Ελέγχοντας τρία εκατομμύρια λογαριασμούς, βρήκαν ότι τα αυτόματα προγράμματα μοίραζαν τις ψευδείς ειδήσεις εξίσου γρήγορα με τις αληθείς».



Οι ερευνητές υποθέτουν πως οι ψευδείς ειδήσεις κυριαρχούν στα social media για δύο λόγους: 

INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Εδώ το καλό ψευδοπωλείο

Του Γιώργου Ι. Κωστούλα
Τέως γενικού διευθυντή εταιρειών του ευρύτερου  χρηματοπιστωτικού τομέα gcostoulas@gmail.com

 
Ένα κατασκεύασμα: Η αλήθεια.  


"Την αλήθεια τη φτιάχνει κανείς όπως το ψέμα”. Αυτός ο στίχος του Οδυσσέα Ελύτη, τείνει να γίνει το σήμα των καιρών μας. Κάτι που δεν είναι δύσκολο να το καταφέρουν, τα διάφορα καθαρόαιμα της πολιτικής, του μάνατζμεντ, του μάρκετινγκ και της επικοινωνίας, εκπαιδευμένα καθώς είναι στα σχετικά συντεχνιακά σεμινάρια επικοινωνιακών και διαχειριστικών, διάβαζε χειραγωγικών, δεξιοτήτων. Εκεί όπου έχουν μάθει πολύ καλά, ότι για να λύσεις ένα πρόβλημα, αρκεί να το έχεις θέσει καλά.  Ή αλλιώς, να επιλέγουν το έγκλημα, ανάλογα με τη θέση που θέλουνε να υπερασπιστούν. 



Όμως εδώ δεν πρόκειται περί αυτού. Tα πάσης φύσεως ψευδοπωλεία που μας κατακλύζουν δεν αποσκοπούν (μόνο) σε πολιτικά ή εμπορικά οφέλη, όπως παλιά. Αποσκοπούν, κυρίως και βλακωδώς, σε έναν αχρείαστο εντυπωσιασμό. Ηδονίζονται, θα έλεγε κανείς, απ’ αυτόν. 



Πρωτίστως, σαρώνει η αρνητική εικόνα για τον τάδε ή δείνα επώνυμο, επιτυχημένο ή αποτυχημένο, αλλά και για τον απλώς γνωστό, συνάδελφο ή ακόμα και  "φίλο”, σε κουβέντες δημόσιες ή ιδιωτικές. Κύριο χαρακτηριστικό της, η μηδενική ανοχή στην επιτυχία του άλλου. Ο,τι και να καταφέρει κάποιος είναι κάλπικο, ύποπτο, στημένο.  Με την πρώτη διατύπωση μιας καλής κουβέντας για κάποιον, ενεργοποιούνται, από την πλειονότητα των υπολοίπων, όλα τα καιροφυλακτούντα επιθετικά ανακλαστικά.



Το Facebook, το Twitter κ.λπ. σέρνουν τον χορό του φθόνου και της μνησικακίας. Μέσα από τις ηλεκτρονικές αναρτήσεις και "συνομιλίες” γιγαντώνεται και πολλαπλασιάζεται η αποστροφή που φωλιάζει στον καθένα για τον καθένα. 



Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα χειρότερο. Η πιο αποτρόπαιη έκφανση της εσωστρέφειας. Ο ασφαλής τρόπος για να κάνεις το κακό, χωρίς να  διακινδυνέψεις και πολλά, είναι η συκοφαντία.  



Γι’ αυτό και είναι τόσο διαδεδομένη. Η "έργω βλάβη” εντοπίζεται και τιμωρείται αυστηρά, ενώ η κακογλωσσιά, όταν μάλιστα συνοδεύεται και από την έντεχνη εκφορά της, κάνει εξίσου καλή δουλειά, και χωρίς να αφήνει ίχνη.



Η εδραίωση αυτής της εμπόλεμης συνθήκης προδίδει πολλά για την κοινωνία μας. Στην ψυχαναλυτική επιστήμη προστίθεται άλλο ένα  στοιχείο αυτογνωσίας: "Πες μου ποιον (και πώς τον) κυνηγάς-ανταγωνίζεσαι για να σου πω ποιος είσαι”. Κι αυτό γιατί, "Εκείνο που ενοχλεί κάποιον περισσότερο στις αποτυχίες του, είναι το πόσο εύκολα κάποιος άλλος θα τις είχε αποφύγει”.



Πως φτάσαμε ως εδώ; 


Η απάντησή μου σε τρεις λέξεις: μέσω της Ανάρτησης. 



Στην ταινία "The post” ακούγονται δυο φράσεις, άκρως αντιπροσωπευτικές της αποστολής και της σπουδαιότητας του Τύπου: "το δικαίωμα για δημοσίευση μόνο με δημοσίευση προστατεύεται”, η μια. Και η άλλη: "Η είδηση ως προσχέδιο Ιστορίας”.



Η Μ. Κατσουνάκη αναρωτιέται σχετικά: "Η ανάρτηση είναι ισοδύναμη με τη δημοσίευση; Ποια από τις δύο εκδοχές επιδρά περισσότερο σε βάθος και σε διάρκεια χρόνου; Η μνήμη είναι σύμμαχος της πρώτης ή της δεύτερης; Τι εν-τυπώνεται πιο δραστικά, που σημαίνει και τι επεξεργαζόμαστε με μεγαλύτερη προσοχή, τι μας ακολουθεί και μας συνέχει; Τι, δηλαδή, συνθέτει ταυτότητα, κοινότητα (αισθητική και αισθημάτων, δεν είναι αμελητέο), πώς διαμορφωνόμαστε, τι καλλιεργεί κριτήριο, τι μοιραζόμαστε ως εμπειρία”;



Η απάντηση δεν είναι δύσκολη:  

INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Πρώην στέλεχος κραταιών εταιρειών τεχνολογίας προειδοποιεί: "Η τεχνολογία έχει βρει τον τρόπο να κάνει κατάληψη στο μυαλό μας"

Της ΜΑΝΙΝΑΣ ΝΤΑΝΟΥ


Ξεχάσατε το smartphone σας στο σπίτι και τώρα νιώθετε νευρικότητα, αισθάνεστε ότι κάτι χάνετε; 


Μπαίνετε να χαζέψετε στο Facebook, στο Instagram ή στο YouTube και καταλήγετε να χαραμίζετε όλη τη μέρα εκεί;  


Η ημερήσια διάταξη θεμάτων που απασχολούν το μυαλό σας ορίζεται από τα θέματα που θέτουν τα σόσιαλ μίντια;  

Δεν είστε εξαίρεση, ούτε και ευθύνεστε αποκλειστικά για αυτόν τον καθ’ όλα σύγχρονο εθισμό.  


Η τεχνολογία έχει βρει τον τρόπο να κάνει κατάληψη στο μυαλό μας, υποστηρίζει ο Τρίσταν Χάρις, πρώην product manager της Google και νυν επικριτής των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας, που, όπως λέει, έχουν βρει τρόπους να ελέγχουν και να χειρίζονται τη σκέψη και τον χρόνο μας.


«Το κινητό στην τσέπη σας είναι σαν ένας κουλοχέρης. Κάθε φορά που το κοιτάτε είναι σαν να τραβάτε τον μοχλό για να δείτε αν κερδίσατε κάτι». Ετσι περιγράφει ο Xάρις την κατάσταση εξάρτησης που έχουμε διαμορφώσει με τα τηλέφωνά μας, τον οποίο ο Τύπος στις ΗΠΑ χαρακτηρίζει «ό,τι κοντινότερο διαθέτει σε συνείδηση η Σίλικον Βάλεϊ». Σκεφτείτε το, συμβαίνει. Η εξάρτηση αυτή οδηγεί ακόμα και σε αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «κατά φαντασίαν δονήσεις» – όταν δηλαδή νομίζουμε ότι το κινητό μας δονείται ή χτυπάει, ενώ μπορεί να μην είναι καν εκεί.


«Η τεχνολογία πλέον κατευθύνει το τι σκέφτονται καθημερινά δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι», λέει ο Χάρις. «Οι θρησκείες και οι κυβερνήσεις δεν έχουν τόσο μεγάλη επίδραση στην καθημερινότητά μας». Ο απόφοιτος του Στάνφορντ με προϋπηρεσία σε μεγαθήρια, όπως η Google, η Apple και η Apture, παράτησε την καριέρα αυτή για να στήσει το Time Well Spent, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που σκοπό έχει να αποκαλύψει τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία εκμεταλλεύεται τα τρωτά μας σημεία, το πώς οι προγραμματιστές σχεδιάζουν τηλέφωνα και εφαρμογές, ώστε να απορροφούν όλο και περισσότερο χρόνο από τη ζωή μας, χρόνο που δεν επιθυμούμε απαραίτητα να δώσουμε.


Ψυχολόγοι δε επιβεβαιώνουν ότι η τεχνολογία αυξάνει γεωμετρικά το άγχος, ειδικά στους εφήβους, οι οποίοι είναι οι πιο επιρρεπείς. Πλέον, ούτε εκείνοι ούτε εμείς έχουμε χρόνο για να μην κάνουμε απολύτως τίποτα, κάτι που ψυχολογικά κρίνεται απαραίτητο. Τα τηλέφωνά μας μετατρέπονται σε συσκευές που προκαλούν συνεχή διέγερση. Ο ψυχολόγος Λάρι Ρόζεν και η ομάδα του στο Πανεπιστήμιο Dominguez Hills στην Καλιφόρνια διαπίστωσαν πως όταν οι άνθρωποι μένουν μακριά από τα κινητά τους, ο εγκέφαλός δίνει σήμα για την παραγωγή της ορμόνης κορτιζόλη. Η κορτιζόλη δημιουργεί μια κατάσταση επιφυλακής στον εγκέφαλο, μας κάνει υπερευαίσθητους στο περιβάλλον, κάτι που π.χ. εξυπηρετούσε τον πρωτόγονο άνθρωπο γιατί τον κρατούσε ασφαλή. Σήμερα απλώς μας οδηγεί στην ανάγκη να κοιτάξουμε το κινητό μας.


Τα συστήματα αυτά είναι σχεδιασμένα ώστε να κατευθύνουν τα ένστικτά μας καλύτερα από ό,τι εμείς τα ελέγχουμε. Τα Snapchat Streaks εθίζουν τους εφήβους στο να στέλνουν καθημερινά έστω ένα μήνυμα σε όλες τις επαφές τους, τα autoplay στο YouTube μας κρατούν περισσότερη ώρα εκεί, οι ειδοποιήσεις μας υπενθυμίζουν να τσεκάρουμε τις συσκευές μας.  


Και πώς ξέρουμε πότε είναι κάτι που θέλουμε εμείς και πότε μας κατευθύνει η συσκευή; 


«Αυτή είναι η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου δολαρίων», λέει ο Χάρις στο Wired. «Κάποιες φορές αυτό είναι ευχάριστο. Δεν είμαι ενάντια στην τεχνολογία. Απλώς σε αυτόν τον πόλεμο για την προσοχή μας η τεχνολογία...

INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Το σκισμένο συμβόλαιο



Ο φίλος µου διάβαζε, από τον καιρό που τελείωσε με τις σπουδές του και άρχισε να δουλεύει, μία και μόνη εφημερίδα - δεν έχει και τόση σημασία ποια. Την αγόραζε όταν πήγαινε στο γραφείο του, κατά τις εννέα το πρωί, την άφηνε στην άκρη, της έριχνε μια ματιά στο διάλειμμα που έκανε για καφέ, ξεκινώντας πάντα πρώτα από τα αθλητικά. Μετά την έπαιρνε μαζί του φεύγοντας και όταν γύριζε σπίτι, μετά το φαγητό, την «ξεκοκάλιζε». Διάβαζε με πάθος τα διεθνή, τα μικροπολιτικά, τους αγαπημένους του αρθρογράφους - τους άλλους τους άφηνε στην άκρη. Η σχέση του με την εφημερίδα ήταν αληθινή σχέση πάθους. Μπορούσε και να θυμώσει μαζί της και η γυναίκα του μου είχε πει ότι μερικές φορές πάνω στα νεύρα του την είχε σκίσει κιόλας. Αλλά το επόμενο πρωί την αγόραζε πάλι κανονικά, λες και είχε υπογράψει κάποιο αιώνιο συμβόλαιο μαζί της και θα πλήρωνε πρόστιμο αν δεν το έκανε. Και μετά ήρθε το Internet.


Ως άνθρωπος του γραφείου, ανακάλυψε το Διαδίκτυο νωρίς και έμαθε γρήγορα να «σερφάρει», ωστόσο την εφημερίδα άργησε να την κόψει. Το έκανε μετά το 2008, μπορεί και μετά το 2010 - δεν το θυμόταν όταν μου διηγούνταν το φινάλε της μακρινής σχέσης του.  


Η εφημερίδα είχε πλέον νέα που του έμοιαζαν μπαγιάτικα - τα σοβαρά τα είχε πληροφορηθεί προτού την ανοίξει


Οι αρθρογράφοι που του άρεσαν ξαφνικά εξαφανίστηκαν, μάλλον δεν τους πλήρωναν και βρήκαν δουλειά αλλού


Η δε ποδοσφαιρική ομάδα του είχε μπει σε έναν κύκλο παρακμής: ακόμη και όσα μπορούσε να διαβάσει στις κάποτε ψυχαγωγικές αθλητικές σελίδες τον πλήγωναν. 


Την έκοψε την εφημερίδα, όπως έλεγε, «αργά, βασανιστικά και δύσκολα», αλλά την έκοψε. Οταν, μάλιστα, μπορούσε πλέον να διαβάζει τις ενημερωτικές ιστοσελίδες και στο κινητό του, έσβησε και την ανάμνησή της - ή έτσι νόμιζε. Οπως μου παραδέχθηκε, η παλιά σχέση δεν αντικαταστάθηκε από την καινούργια.




«Θέλω να σε ρωτήσω κάτι, ρε συ» μου είπε πίνοντας τον καφέ του ένα Σάββατο στην πλατεία. «Η δημοσιογραφία είχε πάντα τέτοιο χάλι ή αυτό το προκαλεί η φτώχεια του Internet;». 


Τον κοίταξα απορημένος. «Το Internet», μου είπε, «είναι φτωχό, δύστυχο, και ας είναι γιγάντιο και μοδάτο. Είναι γεμάτο με ένα σωρό τιποτένιες παροχές και ένα σωρό ανοησίες. Σου επιτρέπει να ξοδεύεις τον χρόνο σου, αλλά αν δεν το χρησιμοποιείς για κάποια δουλειά δεν σου προσφέρει τίποτα, γι' αυτό σου λέω ότι είναι φτωχό. Δεν έχει να σου δώσει και σε κάνει να ψάχνεις μπας και κάτι βρεις».  


Δεν το είχα σκεφτεί ποτέ και περίμενα να δω πού θα καταλήξει.


«Κάποτε διάβαζα καθηµερινά την εφημερίδα μου και νόμιζα ότι γνώριζα τα πάντα» μου είπε. «Μπορεί αυτό να ήταν μια αυταπάτη, αλλά το τι νιώθεις μετράει καμιά φορά περισσότερο από την αλήθεια. Αισθανόμουν ενημερωμένος, πίστευα πως ό,τι μπαίνει στην εφημερίδα είναι σπουδαίο, αφού κάποιος είχε κάνει τη σημαντική δουλειά να ξεχωρίσει τα χρήσιμα από τα ασήμαντα. Σήμερα βομβαρδίζομαι με άχρηστες πληροφορίες, νιώθω καμιά φορά ότι κολυμπάω μέσα σε έναν ωκεανό από σκουπίδια, δεν ξέρω πια τι είναι και τι δεν είναι αλήθεια» μουρμούρισε


Του είπα ότι υπερβάλλει και ότι σε τελική ανάλυση χάρη στο Internet μπορεί να βρει πάλι τους αγαπημένους του αρθρογράφους, τους ανθρώπους που κάποτε διάβαζε και που κάποτε έχασε.  


«Αυτό, ρε συ, είναι το χειρότερο, και γι' αυτό σε ρωτάω αν τα πράγματα ήταν πάντα τόσο χάλια. Ολοι αυτοί που κάπου ξαναβρήκα...

INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Πόσα θέλετε το μήνα για να κλείσετε το Facebook;



Πόσο θα έπρεπε να σας πληρώσω για να εγκαταλείψετε το Facebook; Το email; Ή την πρόσβαση σε μηχανές αναζήτησης;  


Ανακάλυψα ότι έκανα τέτοιες ερωτήσεις στον εαυτό μου κατά τη διάρκεια του πρόσφατου ταξιδιού μου στην Κίνα, όπου αρκετές παρόμοιες υπηρεσίες είναι μπλοκαρισμένες. Ωστόσο, οι απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις έχουν πολλά να μας διδάξουν για το πώς πηγαίνει η οικονομία αλλά και για το πώς θα μπορούσαμε να ρυθμίσουμε αυτές τις νέες ψηφιακές υπηρεσίες.


Μία νέα έρευνα από τρεις οικονομολόγους -Erik Brynjolfsson, Felix Eggers και Avinash Gannamaneni- προσπαθεί να μετρήσει ακριβώς την αξία που έχουν για εμάς, υπηρεσίες όπως το Facebook.  


Κατά τη διάρκεια διαφόρων πειραμάτων (σε ενήλικες Αμερικανούς) έδιναν τη δυνατότητα πληρωμής σε μετρητά, αν άφηναν τα κοινωνικά δίκτυα για έναν μήνα, παρατηρώντας ποιες προσφορές αρνούνταν και ποιες δέχονταν. Το 20% των χρηστών της ιστοσελίδας ήταν απρόθυμο να παραιτηθεί για ένα δολάριο· για 48 δολάρια ανά μήνα (το 2016) ή 38 δολάρια (το 2017) οι μισοί Αμερικανοί χρήστες του Facebook θα το άφηναν ευχαρίστως. 


Δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά στοιχεία διαθέσιμα για να ξέρουμε πόσο το σκάνδαλο Cambridge Analytica έχει αλλάξει τις επιλογές τους.


Ο κ. Brynjolfsson και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν μία πιο ανεπίσημη έρευνα για να εκτιμήσουν την αξία άλλων υπηρεσιών.  


Ένα πρώτο συμπέρασμα τους ήταν ότι ο μέσος άνθρωπος θα έπρεπε να πληρώνεται περίπου 17.500 δολάρια τον χρόνο για να μείνει χωρίς μηχανές αναζήτησης, 8.500 δολάρια για να εγκαταλείψει το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και 3.500 δολάρια για να σταματήσει να χρησιμοποιεί τους ψηφιακούς χάρτες.


Το βίντεο streaming μέσα από ιστοσελίδες όπως το Netflix και το YouTube έχουν αξία άνω των 1.150 δολαρίων ετησίως· το ηλεκτρονικό εμπόριο 850 δολάρια και τα κοινωνικά δίκτυα λίγο περισσότερο από 300 δολάρια. Αυτοί οι αριθμοί διαφέρουν λίγο αναλόγως τη μέθοδο της έρευνας, αλλά η συνολική κατάταξη δεν αλλάζει πολύ.


Και η δική μου εμπειρία στην Κίνα αντανακλά αυτή τη σειρά: Ήταν ενοχλητικό να έχω χάσει τους Χάρτες της Google και ήταν απαραίτητο να αντικαταστήσω το Gmail και την αναζήτηση του Google με εναλλακτικά προγράμματα (ευτυχώς τέτοιες εναλλακτικές είναι άμεσα διαθέσιμες). Δεν υπήρχε εναλλακτική για το Twitter και το Facebook –  εκτός αν ήθελα να ξαναφτιάξω την κοινωνική δικτύωσή μου από την αρχή – αλλά δεν «τα έβαψα μαύρα» για τις απώλειες τους. Το να εγκαταλείψω για δυο εβδομάδες το Twitter έμοιαζε σαν να σταματούσα το αλκοόλ τον Ιανουάριο. Δεν μου έλειψε το Facebook ούτε δευτερόλεπτο.


Το πρώτο μάθημα από αυτή την έρευνα είναι ότι κάποια από αυτά τα νέα ψηφιακά προϊόντα έχουν τεράστιο και αμέτρητο όφελος στους καταναλωτές - «καταναλωτικό πλεόνασμα», στην αργκό.  


Αυτό δεν είναι κάτι εντελώς καινούριο: Ο οικονομολόγος William Nordhaus έχει εκτιμήσει ότι κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα, οι καινοτόμες εταιρείες γενικά κατάφεραν να έχουν ως κέρδη μόλις 3,7% της κοινωνικής αξίας που δημιούργησαν. Το υπόλοιπο 96,3% πήγε σε άλλους, κυρίως καταναλωτές.


Για παράδειγμα, η πενικιλίνη σώζει ζωές για λίγα σεντς.  


Άλλο παράδειγμα: Οι εσωτερικές τουαλέτες. Οι Messrs Brynjolfsson, Eggers και Gannamaneni βρήκαν ότι οι εσωτερικές τουαλέτες αποτιμώνται πιο υψηλά από οποιαδήποτε υπηρεσία διαδικτύου. Οι τουαλέτες δεν είναι ακριβές, οπότε παράγουν τεράστιο καταναλωτικό πλεόνασμα.


Βεβαίως, πολλά ψηφιακά προϊόντα είναι δωρεάν – και αν η αναζήτηση στο διαδίκτυο πραγματικά αξίζει 17.500 δολάρια ανά άτομο κάθε χρονιά, αυτό είναι ίσο με το ένα τρίτο του αμερικανικού ΑΕΠ. Οπότε, ίσως το μη μετρήσιμο καταναλωτικό πλεόνασμα είναι μεγαλύτερο από ότι στο παρελθόν – αυτό, όπως λέει ο κ. Gannamanemi, «παραμένει ένα ερώτημα που μένει να απαντηθεί».


Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο σημαντικό μάθημα εδώ

INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ψηφιακός κόσμος και... εθνικισμός



Ο πρώτος ανθρώπινος νευρώνας, κύριο συστατικό του εγκεφάλου μας, όπως υποστηρίζουν έγκυροι νευροβιολόγοι, πρέπει να έχει πίσω του 550.000.000 χρόνια ύπαρξης.

  
Τότε, ο νευρώνας αυτός μπορούσε σε ένα λεπτό της ώρας να κάνει έως 20 πράξεις. 


Σήμερα, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, οι δυνατότητές του στον ίδιο χρόνο ξεπερνούν το ένα δισεκατομμύριο. Ίσως τα φανταστικά αυτά νούμερα δεν λένε απολύτως τίποτα στον «κοινό θνητό», όμως σε κάποιους άλλους λένε πάρα πολλά και καθώς ο χρόνος κυλάει, αυτά θα πολλαπλασιάζονται.


Οι άρχοντες της πληροφορικής, του λογισμικού και της τεχνητής νοημοσύνης -που είναι η κορυφαία πρώτη ύλη της ψηφιακής εποχής- γνωρίζουν καλύτερα, πολύ καλύτερα από τον «κοινό θνητό» ποια είναι η δύναμη της νοημοσύνης σε όλα τα επίπεδα. Κυρίως, όμως, σε αυτό της αποκτήσεως πλούτου και εξουσίας σε χρόνους-ρεκόρ. Οι εφευρέτες εφαρμογών όπως το Facebook, η Google και άλλες, μέσα σε δύο με τρία χρόνια έγιναν πολυδισεκατομμυριούχοι -όταν, στον παρελθόν, για να αποκτήσει ένας βιομήχανος παρόμοια περιουσία έπρεπε να περιμένει 40 και πλέον χρόνια.


«Είναι κατάδηλο ότι, όσο προχωρά η ψηφιακή οικονομία, οι ανατροπές που πραγματοποιούνται πλέον σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης ζωής θα γίνονται όλο και πιο ανατρεπτικές. Η εξέλιξη αυτή είναι ένα σοβαρότατο πρόβλημα, διότι δημιουργεί με μεγάλη ταχύτητα κοινωνικά και οικονομικά ρήγματα που θα αντιμετωπίζονται όλο και δυσκολότερα και τα οποία έχουν ήδη πολιτικές επιπτώσεις. Μία από αυτές είναι και ο αναδυόμενος εθνικισμός». Αυτά μάς έλεγε ο Ιταλός σύμβουλος πληροφορικής Φεντερίκο Φαμπρίνι, δείχνοντας ν' ανησυχεί και για τις επερχόμενες πολιτικές εξελίξεις στη χώρα του.


Oι ιταλικές εκλογές δικαίωσαν τις ανησυχίες του. Όπως εξάλλου στις ΗΠΑ, στη Ρωσία και σε χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, η τεχνολογική επανάσταση της εποχής μας και η παγκοσμιοποίησή της δημιουργούν συνθήκες γενικευμένης ανασφάλειας, η οποία κατά παράδοση ευνοεί τον λαϊκισμό και τον εθνικισμό. Αν δε στην ανασφάλεια αυτή προσθέσουμε το πρόβλημα της μετανάστευσης και την πανώλη της ισλαμικής τρομοκρατίας, τότε το όλο σκηνικό γίνεται πιο αδρό.


Εντυπωσιακή, από την άποψη αυτή, είναι η παρατήρηση που κάνει το περιοδικό The Economist στο τελευταίο ειδικό αφιέρωμά του για το 2017. Αναφερόμενο στον εθνικισμό και την επανεμφάνισή του στο διεθνές πολιτικό προσκήνιο, το βρετανικό περιοδικό μεταξύ άλλων γράφει: «Ο εθνικισμός είναι μη αμφισβητούμενη κληρονομιά του Διαφωτισμού. Κατάφερε να ενσωματωθεί στην παγκόσμια πολιτική με μεγαλύτερη πληρότητα και αποτελεσματικότητα απ’ ό,τι ο φιλελευθερισμός, ο μαρξισμός και ο βιομηχανικός καπιταλισμός.


Δεν πρόκειται δε καθόλου για πλάνη. Ο εθνικισμός είναι εδώ για να παραμείνει. Πρόκειται για μία πραγματικότητα που οι κατηγορούμενες -όχι πάντα αδίκως- για κοσμοπολιτισμό ελίτ θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους. Διότι...

INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η πολύτιμη ουδετερότητα

Του ΠΑΣΧΟΥ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗ


Π​​ολλοί θεωρούν το Διαδίκτυο τη μεγαλύτερη εφεύρεση μετά την τυπογραφία· και το «μετά» με τη χρονολογική σημασία του όρου. Κι αυτό διότι η εφεύρεση του Γουτεμβέργιου εκδημοκράτησε τη γνώση (συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία της Αναγέννησης, στην άνθηση των επιστημών, στην καθολική παιδεία, στη θρησκευτική μεταρρύθμιση, στη δημιουργία αυτού που λέμε δυτικός πολιτισμός), το Διαδίκτυο κάνει περισσότερα. Αλλάζει τους όρους του εμπορίου, της οικονομίας, των διεθνών σχέσεων, ακόμη και των προσωπικών.



Ο αποκλεισμός από τη νέα αυτή επανάσταση γίνεται όλο και πιο πολύ ζήτημα ύπαρξης στη νέα κοινωνία που χτίζεται. Αν σκεφτούμε ότι απαιτείται ευελιξία στην αγορά εργασίας, η ευελιξία απαιτεί ελεύθερη τη γνώση. Οι άνθρωποι δεν θα μπορούν να ανανεώνουν τις δεξιότητές τους, αν δεν έχουν την πληροφορία γι’ αυτές τις δεξιότητες. Εφόσον δεχόμαστε ότι αναγκαίος όρος συμμετοχής στη νέα πληροφορική κοινωνία είναι οι τηλεπικοινωνίες, οι «μη έχοντες» δεν βρίσκονται απλώς σε δυσμενέστερη θέση από τους «κατέχοντες», αλλά αποκλείονται διά παντός από τις νέες εκπαιδευτικές και οικονομικές δραστηριότητες. Αν συνυπολογίσουμε ότι οι παλιές δραστηριότητες (ο δευτερογενής τομέας) φθίνουν συνεχώς, είναι σαν να αποκλείουμε ολόκληρα κοινωνικά στρώματα από τα αναγκαία προς το ζην.


Η γενιά της αμφισβήτησης



Το Ιντερνετ γεννήθηκε και ανδρώθηκε στα αμερικανικά πανεπιστήμια από τη γενιά της αμφισβήτησης. Πολλοί από τους πατέρες του μέσου το είδαν ως την υλοποίηση των οραμάτων τους για μια απελευθερωμένη και ισότιμη κοινωνία. Σύνθημά τους ήταν ότι «η πληροφορία πρέπει να είναι ελεύθερη» και διαθέσιμη σε όλους. Γι’ αυτό και θέσπισαν, άτυπα στο ξεκίνημα, την αρχή της ουδετερότητας του Διαδικτύου. 


 Ολο το περιεχόμενο σε αυτό (ακόμη κι εκείνο που κάποιοι μπορεί να θεωρούν βλαβερό) πρέπει να αντιμετωπίζεται ισότιμα από τους παρόχους τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Σύμφωνα με τη Wikipedia: «Ο όρος δημιουργήθηκε το 2003 από τον καθηγητή Tim Wu του Πανεπιστημίου Columbia, ως επέκταση της μακρόχρονης αντίληψης ενός κοινού παρόχου, που χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει τον ρόλο των τηλεφωνικών συστημάτων».



Η αρχή αυτή εξασφαλίζει την ισότητα των ευκαιριών στο νέο μέσο· το 1998 η νεοφυής Google προσέγγιζε τους χρήστες με την ίδια ταχύτητα, με τον γίγαντα εκείνης της εποχής Microsoft.  


Ο καπιταλισμός είναι επαναστατικός, όσο ο ανταγωνισμός γίνεται επί ίσοις όροις. Ετσι μπορούν νέοι άνθρωποι με καλές ιδέες να βγουν στην αγορά, να ανταγωνιστούν τις κατεστημένες επιχειρήσεις, να μεγαλώσουν τη δική τους, και να νιώθουν την πρόκληση της διαρκούς εξέλιξης, διότι αλλιώς κάποιοι άλλοι νέοι θα μπουν στην αγορά με τις δικές τους ιδέες, να τους ανταγωνιστούν και τελικώς να κυριαρχήσουν. Η ουδετερότητα του Διαδικτύου δεν είναι απλώς ζήτημα Δημοκρατίας, αλλά και όρος επιβίωσης του συστήματος.



Η ουδετερότητα άρχισε να διαβρώνεται νωρίς


Το πρώτο χτύπημα δόθηκε όταν οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες αποφάσισαν να δίνουν διαφορετικές ταχύτητες ανεβάσματος και κατεβάσματος αρχείων στους υπολογιστές. Ετσι οι καταναλωτές περιεχομένου απολαμβάνουν πιο γρήγορα τις ταινίες, αλλά οι παραγωγοί τους δυσκολεύονται περισσότερο να τις ανεβάσουν· ειδικά αν είναι ανεξάρτητοι παραγωγοί χωρίς μεγάλα μέσα διανομής. Αυτό πέρασε χωρίς μεγάλη συζήτηση επειδή διατηρείτο έστω κατ’ επίφαση η ουδετερότητα· όλοι οι παίκτες στην αγορά είχαν τις ίδιες δυνατότητες. Από την άλλη, οι αντικειμενικές συνθήκες δείχνουν ότι συντριπτικά περισσότεροι είναι οι καταναλωτές περιεχομένου σε σχέση με τους παραγωγούς. 


Το δεύτερο, όμως, χτύπημα στην ουδετερότητα του Διαδικτύου θα είναι συντριπτικό. Οχι μόνο στην αγορά της πληροφορίας, αλλά και στην κοινωνία.



Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών των ΗΠΑ (Federal Communications Commission, FCC) ακύρωσε παλαιότερη ρύθμιση με την οποία υποχρέωνε τις εταιρείες στην διαδικτυακή ουδετερότητα. «Με την απόφαση αυτή αποκαθιστούμε την ελευθερία του Διαδικτύου... βοηθάμε τους καταναλωτές και την ανταγωνιστικότητα», τόνισε ο πρόεδρος της FCC Αζίτ Πάι που προήχθη στην προεδρία της FCC από τον Ντόναλντ Τραμπ. Στο διοικητικό συμβούλιο είχε διοριστεί από τον Μπαράκ Ομπάμα, για να καλύψει τη θέση των Ρεπουμπλικανών, όπως εθιμικώς γίνεται. Πριν ήταν νομικός σύμβουλος της Verizon, μιας από τις μεγαλύτερες τηλεπικοινωνιακές επιχειρήσεις, που θα ωφεληθούν πολλαπλώς από την καταργούμενη ρύθμιση.


«Κακή για τους πελάτες»



Σύμφωνα με τον Αζίτ Πάι, η διάταξη που είχε ψηφιστεί το 2015 «εμπόδισε την καινοτομία» και «ήταν κακή για τους πελάτες». Με αυτή τη «διάταξη... ελευθερίας» οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες θα δίνουν επιπλέον ταχύτητες σε παρόχους περιεχομένου, αν πληρώνουν περισσότερα. Ετσι, οι κατεστημένες επιχειρήσεις, που έχουν λεφτά, δεν θα φοβούνται πλέον από τους νέους Steve Jobs ή Bill Gates, που θα έχουν μια καλή ιδέα και θα την αναπτύξουν στο γκαράζ του σπιτιού τους. Οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες θα έχουν εξασφαλίσει το ελεύθερο να πνίξουν τους νέους ανταγωνιστές εν τη γενέσει τους.



Δραματικές, όμως, θα είναι οι επιπτώσεις στην κοινωνία της γνώσης και όχι μόνο επειδή το κακής ποιότητας, δημοφιλές περιεχόμενο θα είναι ταχύτερα προσβάσιμο από τους καταναλωτές, σε αντίθεση π.χ. με ένα ντοκιμαντέρ υψηλής ποιότητας που θα σέρνεται κατά τη μετάδοσή του. Μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι οι εκπαιδευτικές υπηρεσίες, όπως π.χ. είναι τα δωρεάν μαθήματα που σήμερα προσφέρουν όλα τα μεγάλα πανεπιστήμια του κόσμου, ή θα επιβαρυνθούν με επιπλέον κόστος μετάδοσης, ή πιθανότατα θα σταματήσουν να είναι προσβάσιμα. Ακόμη και οι καταναλωτές θα αντιμετωπίσουν υψηλότερες χρεώσεις. «Θα επηρεάσει τους φτωχούς, τους περιθωριοποιημένους, τους μαύρους, τις γυναίκες που δεν θα μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση στην επικοινωνία, στις πληροφορίες», είπε ο σκηνοθέτης Ντέιμον Ντέιβις.



Το θετικό είναι ότι...

INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Αλγοριθμοκρατία: Το αύριο απέναντι στις μηχανές

Καθηγητής στο Πολυτεχνείο Κρήτης, ακαδημαϊκός στη Βασιλική Ακαδημία Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών της Ισπανίας.


Ο 21ος αιώνας έφερε πολλές αλλαγές στην ανθρωπότητα, οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ως απειλές αλλά και ως ευκαιρίες για την καλυτέρευση των συνθηκών ζωής των ανθρώπων.

Τόσο σε επίπεδο επιστημόνων ατομικά όσο και σε επίπεδο θεσμικών και κρατικών παραγόντων, τίθενται προβληματικές του τύπου:


- Χρησιμότητα της τεχνητής νοημοσύνης, ρύθμιση των κολοσσών εταιρειών Google, Facebook, Amazon σε σχέση με τα δημόσια αγαθά, οι αγορές και πώς επηρεάζουν τις δημοκρατικές ελευθερίες και γενικά πώς οι αλγόριθμοι σχετίζονται με την ανθρώπινη βούληση και αξιοπρέπεια.


Το θέμα που συζητείται παγκοσμίως και στα όργανα της ευρωζώνης είναι αν έχουμε περάσει στην εποχή της μετα-δημοκρατίας, όπου, αν και οι πολίτες θα έχουν όλα τα πλεονεκτήματα της δημοκρατίας, οι επιχειρήσεις, οι τεχνολογίες και δη οι αλγόριθμοι θα καθορίζουν τις μελλοντικές τάσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας.


Για τον άγγλο πολιτολόγο - κοινωνιολόγο Colin Crouch, η πολιτική μπορεί να θεωρηθεί ως ένας βασικός πυλώνας παραγωγής νόμων και επιλογών ανάπτυξης για τους πολίτες, αλλά πίσω της υπάρχουν οι δυνάμεις της αγοράς που προσδιορίζουν τις κινήσεις της (κινούν τα νήματα).


Για τον Crouch, οι φάκελοι που φθάνουν στο Ευρωκοινοβούλιο για μελέτη είναι πολλών σελίδων, εξαιρετικά πολύπλοκοι και υψηλής τεχνικής κατάρτισης (συντάσσονται σε γραφεία δικηγόρων και συμβούλων εξειδικευμένων στον κόσμο του μάνατζμεντ και των οικονομικών), ώστε ούτε οι ευρωβουλευτές ούτε οι υπουργοί αλλά ούτε οι αρχηγοί κρατών θα είχαν τον χρόνο και την ειδικότητα να τους μελετήσουν.


Με τον τρόπο αυτόν ψηφίζονται νόμοι και διατάξεις που ευνοούν τα διάφορα λόμπι και συντεχνίες και αφήνουν πολλά ερωτηματικά στους απλούς πολίτες περί της υγιούς λειτουργίας της δημοκρατίας. Τέτοιες πολιτικές, συνδυασμένες και με το μεταναστευτικό ρεύμα των τελευταίων ετών, αύξησαν τον λαϊκισμό, οδήγησαν τη Βρετανία εκτός Ευρώπης και άλλα κράτη στον απολυταρχισμό (Ουγγαρία, Πολωνία).


Βέβαια, η εκλογική νίκη των κομμάτων του «αντι-λαϊκισμού» στην Ολλανδία και η νίκη του Macron στη Γαλλία μαρτυρούν μια νέα «άνοιξη» (ευρωπαϊκή προς το παρόν) για τη δημοκρατία. Ο στόχος είναι να μην απαξιωθεί το δημοκρατικό μοντέλο ανάπτυξης της Ευρώπης και στη θέση του κυριαρχήσουν η απολυταρχία, η τεχνοκρατία, δη η αλγοριθμοκρατία.

 

Δημόσια αγαθά Κολοσσοί του Διαδικτύου


Ο ισραηλινός ιστορικός Yuval Noah Harari στο πρόσφατο βιβλίο του «Homo deus. Une breve histoire de l' avenir», εκδ. Albin Michel, περιγράφει δύο βασικά σενάρια για το μέλλον της ανθρωπότητας. 


Το πρώτο ονομάζεται «τεχνο-ανθρωποκεντρικό» και το δεύτερο «dataisme», η θρησκεία των δεδομένων.


Στο πρώτο σενάριο οι τεχνολογίες, κυρίως η βιο-μηχανική (bio-engineering), θα είναι στις υπηρεσίες αύξησης των γνωστικών ικανοτήτων, συναισθηματικών ή φυσικών του ανθρώπου. Ο άνθρωπος θα είναι ένα είδος βιομηχανικού προϊόντος, όπως άλλα όμοια είδη.


Στο δεύτερο σενάριο ο άνθρωπος θα γίνεται όλο και λιγότερο σημαντικός και η εξουσία του θα περάσει στους αλγόριθμους της τεχνητής νοημοσύνης, ικανούς να επεξεργάζονται «μέγα-δεδομένα» (γίνεται ένα «hacking» της ανθρωπότητας από τις έξυπνες μηχανές).


Ο συγγραφέας εξηγεί ότι στο πρώτο σενάριο δημιουργούνται ανισότητες μεταξύ της πλειονότητας των ανθρώπων από τη μια μεριά και της νέας τάξης «υπερανθρώπων» από την άλλη, αλλά τελικά η ανθρωπότητα συνεχίζει να κυριαρχεί στον κόσμο


Στο δεύτερο σενάριο δεν υπάρχουν «υπεράνθρωποι», αλλά τεχνητή νοημοσύνη και αλγόριθμοι και είναι πολύ δύσκολο να γνωρίζει κάποιος πώς αυτό θα λειτουργήσει ακριβώς. Βέβαια, προτού φθάσουμε σε αυτό το αποκαρδιωτικό σενάριο, θα υπάρχουν προβλήματα, για παράδειγμα, αντικατάστασης επαγγελμάτων και λειτουργημάτων από μηχανές: οδηγοί ταξί, ιατροί, νομικοί…


Παρά αυτά τα εξωπραγματικά και ενοχλητικά για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια σενάρια, θα πρέπει να δημιουργηθούν αναχώματα τόσο από την Ευρωπαϊκή Ενωση όσο και από τα κράτη-μέλη ατομικά


Η ερώτηση που τίθεται είναι...


INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Από τον Βέρθερο στο Φέισμπουκ

Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΜΠΟΥΚΑΛΑ


Δ​​ύο ειδήσεις για αλγόριθμους μας επιφύλαξε η πρόσφατη επικαιρότητα: για τον αλγόριθμο του Φέισμπουκ κατά των αυτοκτονιών και για τον αλγόριθμο κατά των ψευδών ειδήσεων που παρουσίασε στο Ευρωκοινοβούλιο ο Βαλεντίνος Τζέκας, φοιτητής του Τμήματος Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Με τη σειρά, αφού όμως παραθέσω πρώτα, από το «Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας» του Χριστόφορου Χαραλαμπάκη και της Ακαδημίας Αθηνών, τον ορισμό του αλγόριθμου.  


Στα Μαθηματικά ο αλγόριθμος είναι ένα «σύνολο σαφών ενεργειών ή κανόνων, ικανών και αναγκαίων για την επίλυση προβλημάτων, μετά από επεξεργασία των δεδομένων στοιχείων».


Στην Πληροφορική είναι η «λογική σειρά πράξεων, καθορισμένων βήμα προς βήμα και εκτελέσιμων σε πεπερασμένο χρόνο από το υπολογιστικό σύστημα, με στόχο την επίλυση ενός προβλήματος».


Γιατί το Φέισμπουκ, το μεγαλύτερο κοινωνικό δίκτυο, με περισσότερους από δύο δισεκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως, βρέθηκε στην ανάγκη να εισαγάγει ένα νέο λογισμικό, ώστε με την παρακολούθηση των αναρτήσεων των χρηστών να εντοπίζονται όσοι εμφανίζουν σοβαρές τάσεις αυτοκτονίας; 


Ας δεχτούμε καλοπροαίρετα ότι εκτός από την έγνοια για την προστασία του προϊόντος, κάποια στιγμή, στα συμβούλια που προηγήθηκαν για να αποφασιστεί η πολιτική του δικτύου, ακούστηκε και ο όρος «κοινωνική ευθύνη», η οποία συνήθως σαρώνεται από τη βουλιμία του κέρδους· δεν γίνεσαι κολοσσός με καλή καρδιά και αγαθά αισθήματα. Το κύρος του Φέισμπουκ, η εικόνα του –αφού αυτή αποτελεί πάντα τη βασική προτεραιότητα– έχει τρωθεί βαρύτατα από τις αυτοκτονίες σε ζωντανή σύνδεση.


Ιδού λίγοι σχετικοί τίτλοι, που το μυαλό τούς συλλαβίζει με κάτι ανάμεσα σε μούδιασμα και τρόμο: «Λος Αντζελες, 31.1.2016. Ηθοποιός μετέδωσε λάιβ την αυτοκτονία του στο Φέισμπουκ. Μπήκε στο αυτοκίνητό του, άνοιξε τον προσωπικό του λογαριασμό και αυτοπυροβολήθηκε σε ζωντανή μετάδοση». «Τζόρτζια, ΗΠΑ, 12.1.2017. Μια δωδεκάχρονη αυτοκτόνησε σε λάιβ μετάδοση στο Φέισμπουκ, αφού πρώτα κατήγγειλε πως είχε πέσει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης από συγγενικό της πρόσωπο. Το βίντεο της αυτοκτονίας της έχει διαδοθεί στο Διαδίκτυο και η αστυνομία αδυνατεί να πράξει οτιδήποτε για να διακόψει την κυκλοφορία του». «Καισάρεια Τουρκίας, 24.10.2017. Τούρκος αυτοκτόνησε σε Facebook live επειδή η κόρη του αποφάσισε να παντρευτεί δίχως την έγκρισή του».


Εχουμε άραγε μια νέα περίπτωση «βερθερισμού», προσαρμοσμένου στα μέτρα και στα πρότυπα της εποχής μας; 


Θυμίζω πως όταν ο Γκαίτε, παντελώς άσημος ακόμη, εξέδωσε το 1774 το πρώτο του βιβλίο, το επιστολογραφικό μυθιστόρημα «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου», ακολούθησε ένα κύμα μιμητικών αυτοκτονιών. Πολλοί νεαροί αναγνώστες ταυτίστηκαν τόσο πολύ με τον ήρωα του έργου ώστε να ακολουθήσουν το «παράδειγμά» του έως την τραγική κατάληξή του: την αυτοκτονία. Ο Γκαίτε κατακρίθηκε σαν υπαίτιος από διάφορους «ηθικολόγους», όπως τους χαρακτηρίζει ο Τόμας Μαν, που υπογράμμιζε ότι οι μιμητές είχαν παραβλέψει την αυθεντική παραδειγματική στάση του ίδιου του Γκαίτε: όσο κι αν τον έλκυε ο θάνατος, όσο κι αν δοκίμαζε κάθε βράδυ να βυθίσει ένα στιλέτο στο στήθος του (ανεπιτυχώς, άρα ευτυχώς για εμάς), πολέμησε τη μελαγχολία του κι έγινε αυτός που έγινε.


Ψυχίατροι εξ αποστάσεως, ελληνικού τηλεοπτικού τύπου, και δίχως κανένα σχετικό εφόδιο, δεν δικαιούμαστε να γίνουμε, ούτε νομικοί χωρίς να έχουμε καμία γνώση του πεδίου. 


Να εικάσουμε μόνο δικαιούμαστε ότι ορισμένοι από όσους αυτοκτονούν μπροστά σε μια κάμερα που θα μεταδώσει την εικόνα του θανάτου τους στο οικουμενικό κοινό, θα αυτοχειριάζονταν έστω και αν δεν υπήρχε το Φέισμπουκ ή το Ινσταγκραμ. Η ερωτική απόγνωση, οι οικονομικές καταστροφές, οι βιασμοί, ακόμα και η πίστη σε άκρως συντηρητικές επιταγές κάποιας παράδοσης (ο πατέρας-αφέντης), δεν έπαψαν ποτέ να δουλεύουν σαν αιτίες αυτοκτονίας: από απελπισία, από βαριά ντροπή κτλ. Τα κοινωνικά δίκτυα δεν εκμαιεύουν την επιθυμία του θανάτου. Αυτό που κάνουν είναι να γιγαντώνουν την επιθυμία της δημοσιότητας, η οποία στην πιο νοσηρή μορφή της οδηγεί τους λιγότερο ώριμους να γκρεμίζουν μόνοι τους το οχυρό της ιδιωτικότητάς τους και να παραδίδουν και τις προσωπικότερες στιγμές τους στον δημόσιο οφθαλμό (ένας κακόβουλος Πανόπτης Αργος πια το οικουμενικό κοινό).


Θυμάμαι εδώ ότι μια δεκαοκτάχρονη από την Αυστρία, τον Σεπτέμβριο του 2016, μήνυσε τους γονείς της επειδή ανέβασαν στο Φέισμπουκ, δίχως να τη ρωτήσουν, φωτογραφίες της που δεν της άρεσαν, εκθέτοντάς τη στον κίνδυνο να γίνει αντικείμενο χλευασμού. «Οι γονείς μου δεν ντρέπονται. Και δεν έχουν κανένα όριο», είχε δηλώσει. Δεν θα έφταιγε βέβαια το δίκτυο αν η κοπελιά, έτσι άδεια που ένιωσε από τη στάση των γονιών της, από την προδοσία τους, αποφάσιζε να τερματίσει τη ζωή της. Αν όμως το δίκτυο είχε κάποια φραγή, αν απέκλειε λ.χ. την ανάρτηση φωτογραφιών με γυμνά ή ημίγυμνα παιδιά, δεν θα ήταν «λογοκρισία». Θα ήταν μέτρο προστασίας των ανηλίκων από όσους γονείς τυγχάνουν μέχρις ανοησίας παθιασμένοι με τη δημοσιότητα. Και δεν είναι λίγοι.


Κάνουν πάντως και κάτι ακόμα τα σόσιαλ μίντια: Επιτρέπουν...

Υπαρκτού κατσαπλιά ελληνισμού κωμωδία


Εθνικού ΣΥΡΙΖΑίικου σούργελου κωμωδία






Σαν σήμερα (27/5/ΧΧΧΧ)

1703: Ορίζεται ως νέα πρωτεύουσα της Ρωσίας την Αγία Πετρούπολη απο τον  Μέγα Πέτρο .



1821: Οι Ψαριανοί πυρπολητές Δημήτριος Παπανικολής, Ιωάννης Δημουλίτσας (Πατατούκος) και Γεώργιος Καλαφάτης πυρπολούν τουρκικό δίκροτο με 74 πυροβόλα και 1000 άνδρες στο λιμάνι της Ερεσσού Λέσβου.



1890: Κατασκευάζεται το πρώτο Juke Box. Εφευρέτες του είναι οι  Λούις Γκλας Γουίλιαμ Άρνολντ .



1922: Συμφωνείται μεταξύ ΗΠΑ και  Μ. Βρετανίας   η κυριαρχία της δεύτερης στην περιοχή της Παλαιστίνης.



1937: Εγκαινιάζεται η περίφημη γέφυρα του Σαν Φρανσίσκο «Golden Gate».



1963: Ο Μπομπ Ντίλαν κυκλοφορεί το άλμπουμ του «The Freewheelin' Bob Dylan», που περιέχει την κλασική επιτυχία «Blowin' in the Wind».

1922: Γεννιέται ο Κρίστοφερ Λι,  διασημος «Δράκουλας» στην ιστορία της 7ης τέχνης.

1939: Γεννιέται ο Σωκράτης Κόκκαλης

1840: Πεθαίνει ο ιταλός συνθέτης και βιρτουόζος του βιολιού Νικολό Παγκανίνι

1963: Πεθαίνει ο Γρηγόρης Λαμπράκης. Μία εβδομάδα νωρίτερα είχε τραυματιστεί από τους παρακρατικούς Εμμανουηλίδη και Κοτζαμάνη.

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ - ΕΘΝΙΚΑ ΞΕΦΤΙΛΙΚΙΑ: Ω, Ελλάδα μας, ερημωμένη ιδια του Χαλεπά η Κοιμωμένη...

Του ΜΙΧΑΛΗ ΦΙΟΡΑΝΤΕ


Ακόμα καί τ’ αγάλματα
έχουν ψυχή καί λένε
τί βλέπουνε τριγύρω τους
-λοστρόμε, δένε, δένε.

•••
Δένε πρίν νά φουντάρουμε
γιατί φυσά Λεβάντες.
Ανατολή λοστρόμε μου
καί Δυτικά οι τσάντες.

•••
Δένε κακόμοιρε Γραικέ
μέ σιδερένιους γάντζους
μήν φοβηθείς τίς Τράπεζες
καί πίσω σου τούς μπάτσους.

(…)
Νεκροταφείο η ζωή
μήν λιβανίζεις τώρα
εάν αργήσεις έρχεται
τού θανατά η ώρα.

•••
Χτυπά τίς πόρτες δυνατά
η ώρα τού θανάτου
πάρε οργή καί πονηριά,
γίνε παιδί τού γάτου.

•••
Τούς κοιμωμένους Έλληνες
βρόντα τους νά ξυπνήσουν
τίς πόρτες, τά παράθυρα
αλλιώς θά σέ λιανίσουν,

•••
θά σέ λιανίσουν τά θεριά
καί πέτρα θά σέ κάνουν
άγαλμα νά σέ φτύνουνε
όταν περνούν νά κλάνουν.

•••
Τό πτύειν επιτρέπεται
αλλά δέν είναι όπλο,
αυτοί καταλαβαίνουνε
μέ μυστικά καί κόλπο.

•••
Καί όταν λέω «μυστικά»
ρέ σκέψου τόν Νταβέλη
νά περπατάς «μεσάνυχτα»
καί νά χτυπάς, εντέλει.

•••
Διαδηλώσεις; Ξέχνα τες
μοιάζουν μέ παρελάσεις
πού τό μυαλό σου θά χαθεί
κι ύστερα θά ξεράσεις.

(…)
Τράβα μιά βόλτα χάραμα
είς τό Νεκροταφείο
εκεί έχει ο Χάροντας
τσιφλίκι καί Γραφείο.

•••
Εκεί θά μάθεις δύστυχε
τό τί ζωή θά ζούσες.
Όταν εσύ γεννήθηκες
ο Χάρος ξεκινούσε.

(…)
Απέναντι, Ανατολή
καί Βόρεια η Δύση,
είσαι στήν μέση δύστυχε
ένας τους θά σέ σχίσει.

•••
Όσο υπάρχει Σουλτανιά
Ελλάδα δέν υπάρχει,
γιατί...


ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΦΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η φόνισσα

Γράφει ο Ηλίας Σταμπολιάδης
Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός
τ. Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης
Μέλος του ΙΗΑ


Επί τροχάδην θα αναφέρω τα βασικά χάριν της συνοχής του κειμένου. Όταν οι γεννήσεις  γίνονται μικρότερες των θανάτων ο πληθυσμός γηράσκει και βαθμιαίως οι εισφορές των εργαζομένων δεν επαρκούν για την πληρωμή των συντάξεων πράγμα που συμβαίνει από καιρό στην Ελλάδα.  


Εκτός αυτού οι νέοι που μεταναστεύουν εκτός από τον εαυτόν τους αφαιρούν από τον μελλοντικό πληθυσμό και τους απογόνους τους


Το σύστημα για να τους αντικαταστήσει εισάγει εκτός των προσφύγων, που τους χρησιμοποιεί σαν δικαιολογία και πολλαπλάσιους  μετανάστες. Αυτοί δεν τυγχάνουν μόνο καλύτερης κοινωνικής μεταχείρισης από τους ντόπιους αλλά και με ρυθμούς fast track τους δίδεται και ελληνική ιθαγένεια για να επιρρεάζουν και την πολιτική ζωή της Ελλάδος πριν καν μάθουν να μιλάνε ελληνικά αντικαθιστώντας στην ουσία τον ελληνικό πληθυσμό.

Δυστυχώς οι δικοί μας νέοι αν και έχουν έντονη σεξουαλική δραστηριότητα, αποτέλεσμα  των ελεύθερων σχέσεων που πλέον επικρατούν σαν σημάδι “προόδου”, εντούτοις δεν γεννούν διότι δεν παντρεύονται και όσοι παντρεύονται περιορίζονται στο ένα με δύο παιδιά γεγονός που δεν μπορεί να αναπληρώσει τον πληθυσμό. Οι σύγχρονες ανάγκες διαβίωσης δεν επιτρέπουν στον εργαζόμενο άνδρα να συντηρήσει την οικογένεια πράγμα που αναγκάζει τις γυναίκες να εισέρχονται στην αγορά εργασίας με σοβαρές συνέπειες στο ρόλο των συζύγων, στην ανατροφή των παιδιών και την ικανοποίηση των εκατέρωθεν προσωπικών φιλοδοξιών που πλέον δεν συμπίπτουν.  Η δημιουργία μόνιμης σχέσης είναι ακόμη πιο δύσκολη στα ανύπαντρα ζευγάρια λόγω ανυπαρξίας της συζυγικής δέσμευσης που όπως και να έχει το πράγμα βοηθάει στη συμβίωση. Ο άνδρας δεν είναι πλέον ο στυλοβάτης της οικογένειας, ο ρόλος του έχει αποδυναμωθεί και δεν αναλαμβάνει πλέον αυθόρμητα τις ευθύνες μίας συμβίωσης πράγμα που μέχρι πρότινος θεωρείτο αυτονόητο και οι γυναίκες δεν αφήνουν τους εαυτούς τους να εξαρτηθούν από αυτούς συνεπικουρούντος και του πνεύματος ατομικισμού που διαπνέει το σύγχρονο άνθρωπο.

Βεβαίως η φύση δεν αλλάζει με τις ιδέες των ανθρώπων και η ηδονή που προσφέρει είναι ανταμοιβή των συμβαλλομένων για την αναπαραγωγή, η οποία ανάλογα με το είδος και τις συνθήκες επιβίωσης καθορίζει και τον εκάστοτε ρόλο των δύο φύλων. Σε αντιδιαστολή με τα υπόλοιπα ζώα ο άνθρωπος στην υπεροψία του φαίνεται να αγνοεί τους νόμους της φύσεως και να συμπεριφέρεται αυτοβούλως περιοριζόμενος στο ελάχιστο του ρόλου για τον οποίο  η φύση τον έχει προορίσει.

Από την μία πλευρά οι γυναίκες με το πρόσχημα της αυτοδιαχείρισης του σώματος  τους  απαρνούνται την μητρότητα και καταφεύγουν σε εκτρώσεις και από την άλλη οι άνδρες έντρομοι μπροστά στην ανάληψη των ευθυνών τους αποποιούνται κάθε ευθύνη της συμμετοχής τους σε μία σχέση αποτέλεσμα της οποίας είναι η δημιουργίας μίας νέας  ζωής. Επακόλουθο μίας τέτοιας στάσης είναι το βάρος της δημιουργίας να επιβαρύνει τις γυναίκες που σε πολλές περιπτώσεις εκόντως ακόντως γίνονται δολοφόνοι των εμβρύων. Εάν μεν τα έμβρυα είναι ολίγων ημερών ή μηνών η κοινή γνώμη έχει φθάσει στο σημείο παρακμής να θεωρεί ένα τέτοιο έγκλημα ως δικαίωμα οικογενειακού προγραμματισμού για τα παντρεμένα ζευγάρια ή πράξη ωριμότερης επιλογής μιας σχέσης για τα ανύπαντρα. Στην τελευταία μάλιστα περίπτωση οι άνδρες απαλλάσσονται και της ηθικής αυτουργίας.

Τον τελευταίο καιρό προβάλλονται περιπτώσεις δολοφονίας εμβρύων στο στάδιο της γέννησης τους και τότε, ώ της υποκρισίας, όλη η κοινωνία εξανίσταται και κατακρίνει ένα γεγονός που εάν είχε συμβεί νωρίτερα και σε επίσημα νοσοκομεία από διπλωματούχους ή μη χειρούργους εκτελεστές ίσως και να επιδοτείτο από το κράτος. Το περίεργο είναι ότι σε όλη αυτή την οχλαγωγία  δεν ακούγονται φωνές που να εγκαλούν και τον ηθικό αυτουργό που παραμένει στο απυρόβλητο.  Ας αναλογιστούμε όλοι τις ευθύνες μας για όλα αυτά και ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθο βαλέτω. Ας μαζέψουμε τις πέτρες μας και με αυτές να κτίσουμε ένα σύστημα που να λειτουργεί τουλάχιστον με βάση τους κανόνες της φύσης όπως θέλουν να τους ονομάζουν όσοι δεν θέλουν να τους βλέπουν σαν κανόνες του ίδιου του Δημιουργού.

Από στατιστικές που υπάρχουν φαίνεται ότι τα απορριφθέντα προ της γεννήσεως τους Ελληνόπουλα είναι κατά πολύ περισσότερα από τα γεννηθέντα. Δεν πρόκειται ποτέ να μεγαλώσουν για να υπερασπιστούν την πατρίδα μας, να διατηρήσουν την γλώσσα μας αλλά  ούτε και να δουλέψουν για να πάρει σύνταξη ο παππούς.  


Οι ευθύνες του πολιτικού συστήματος και όχι μόνο των κυβερνήσεων, είναι τεράστιες και τα προβλήματα δεν πρόκειται ποτέ να λυθούν με δάνεια και δεσμεύσεις της εθνικής περιουσίας ούτε και με την εύκολη μείωση των μισθών και συντάξεων που επιτείνουν τον βιολογικό πέραν του οικονομικού μαρασμού της χώρας.  


Φαίνεται ότι...